Italiaanse dichters

Salvatore Quasimodo
Giuseppe Ungaretti
Eugenio Montale
Eugenio Montale (1896-1981) behoort zonder twijfel tot de allergrootste dichters die Italië in de 20e eeuw heeft voortgebracht.


Sylvia Plath (1932 - 1963)

Love Letter by Sylvia Plath
Not easy to state the change you made.
If I'm alive now, then I was dead,
Though, like a stone, unbothered by it,
Staying put according to habit.
You didn't just tow me an inch, no--
Nor leave me to set my small bald eye
Skyward again, without hope, of course,
Of apprehending blueness, or stars.
That wasn't it. I slept, say: a snake
Masked among black rocks as a black rock
In the white hiatus of winter--
Like my neighbors, taking no pleasure
In the million perfectly-chisled
Cheeks alighting each moment to melt
My cheeks of basalt. They turned to tears,
Angels weeping over dull natures,
But didn't convince me. Those tears froze.
Each dead head had a visor of ice.
And I slept on like a bent finger.
The first thing I was was sheer air
And the locked drops rising in dew
Limpid as spirits. Many stones lay
Dense and expressionless round about.
I didn't know what to make of it.
I shone, mice-scaled, and unfolded
To pour myself out like a fluid
Among bird feet and the stems of plants.
I wasn't fooled. I knew you at once.
Tree and stone glittered, without shadows.
My finger-length grew lucent as glass.
I started to bud like a March twig:
An arm and a leg, and arm, a leg.
From stone to cloud, so I ascended.
Now I resemble a sort of god
Floating through the air in my soul-shift
Pure as a pane of ice. It's a gift.


Om te beginnen
is een elektricien geen elektricien
maar een man die werkt als elektricien
ook al denkt hij ’s avonds
dat zijn aderen kabels zijn
die overtollige watts geleiden
van zijn dagelijks werk.

Martín Gambarotta


E. E. Cummings (1894 - 1962)

may i feel said he by E. E. Cummings
may i feel said he
(i'll squeal said she
just once said he)
it's fun said she
(may i touch said he
how much said she
a lot said he)
why not said she
(let's go said he
not too far said she
what's too far said he
where you are said she)
may i stay said he
(which way said she
like this said he
if you kiss said she
may i move said he
is it love said she)
if you're willing said he
(but you're killing said she
but it's life said he
but your wife said she
now said he)
ow said she
(tiptop said he
don't stop said she
oh no said he)
go slow said she
(cccome?said he
ummm said she)
you're divine!said he
(you are Mine said she)


Wallace Stevens
De Amerikaanse dichter Wallace Stevens (1879-1955)
is van invloed geweest op Nederlandse dichters
Gerrit Kouwenaar,
Remco Campert
en J. Bernlef.

Sunday Morning by Wallace Stevens
Complacencies of the peignoir, and late
Coffee and oranges in a sunny chair,
And the green freedom of a cockatoo
Upon a rug mingle to dissipate
The holy hush of ancient sacrifice.
She dreams a little, and she feels the dark
Encroachment of that old catastrophe,
As a calm darkens among water-lights.
The pungent oranges and bright, green wings
Seem things in some procession of the dead,
Winding across wide water, without sound.
The day is like wide water, without sound.
Stilled for the passing of her dreaming feet
Over the seas, to silent Palestine,
Dominion of the blood and sepulchre.
Why should she give her bounty to the dead?
What is divinity if it can come
Only in silent shadows and in dreams?
Shall she not find in comforts of the sun,
In pungent fruit and bright green wings, or else
In any balm or beauty of the earth,
Things to be cherished like the thought of heaven?
Divinity must live within herself:
Passions of rain, or moods in falling snow;
Grievings in loneliness, or unsubdued
Elations when the forest blooms; gusty
Emotions on wet roads on autumn nights;
All pleasures and all pains, remembering
The bough of summer and the winter branch.
These are the measure destined for her soul.
Jove in the clouds had his inhuman birth.
No mother suckled him, no sweet land gave
Large-mannered motions to his mythy mind.
He moved among us, as a muttering king,
Magnificent, would move among his hinds,
Until our blood, commingling, virginal,
With heaven, brought such requital to desire
The very hinds discerned it, in a star.
Shall our blood fail? Or shall it come to be
The blood of paradise? And shall the earth
Seem all of paradise that we shall know?
The sky will be much friendlier then than now,
A part of labor and a part of pain,
And next in glory to enduring love,
Not this dividing and indifferent blue.
She says, "I am content when wakened birds,
Before they fly, test the reality
Of misty fields, by their sweet questionings;
But when the birds are gone, and their warm fields
Return no more, where, then, is paradise?"
There is not any haunt of prophecy,
Nor any old chimera of the grave,
Neither the golden underground, nor isle
Melodious, where spirits gat them home,
Nor visionary south, nor cloudy palm
Remote on heaven's hill, that has endured
As April's green endures; or will endure
Like her remembrance of awakened birds,
Or her desire for June and evening, tipped
By the consummation of the swallow's wings.
She says, "But in contentment I still feel
The need of some imperishable bliss."
Death is the mother of beauty; hence from her,
Alone, shall come fulfillment to our dreams
And our desires. Although she strews the leaves
Of sure obliteration on our paths,
The path sick sorrow took, the many paths
Where triumph rang its brassy phrase, or love
Whispered a little out of tenderness,
She makes the willow shiver in the sun
For maidens who were wont to sit and gaze
Upon the grass, relinquished to their feet.
She causes boys to pile new plums and pears
On disregarded plate. The maidens taste
And stray impassioned in the littering leaves.
Is there no change of death in paradise?
Does ripe fruit never fall? Or do the boughs
Hang always heavy in that perfect sky,
Unchanging, yet so like our perishing earth,
With rivers like our own that seek for seas
They never find, the same receding shores
That never touch with inarticulate pang?
Why set pear upon those river-banks
Or spice the shores with odors of the plum?
Alas, that they should wear our colors there,
The silken weavings of our afternoons,
And pick the strings of our insipid lutes!
Death is the mother of beauty, mystical,
Within whose burning bosom we devise
Our earthly mothers waiting, sleeplessly.
Supple and turbulent, a ring of men
Shall chant in orgy on a summer morn
Their boisterous devotion to the sun,
Not as a god, but as a god might be,
Naked among them, like a savage source.
Their chant shall be a chant of paradise,
Out of their blood, returning to the sky;
And in their chant shall enter, voice by voice,
The windy lake wherein their lord delights,
The trees, like serafin, and echoing hills,
That choir among themselves long afterward.
They shall know well the heavenly fellowship
Of men that perish and of summer morn.
And whence they came and whither they shall go
The dew upon their feel shall manifest.
She hears, upon that water without sound,
A voice that cries, "The tomb in Palestine
Is not the porch of spirits lingering.
It is the grave of Jesus, where he lay."
We live in an old chaos of the sun,
Or old dependency of day and night,
Or island solitude, unsponsored, free,
Of that wide water, inescapable.
Deer walk upon our mountains, and the quail
Whistle about us their spontaneous cries;
Sweet berries ripen in the wilderness;
And, in the isolation of the sky,
At evening, casual flocks of pigeons make
Ambiguous undulations as they sink,
Downward to darkness, on extended wings.

Wallace Stevens Poems


 William Carlos Williams


De jungle

Niet het stille gewicht
van de bomen, het
bladstille binnenste van het woud,
vervlochten met vuistdikke

lianen, niet de vliegen, reptielen,
de eeuwig verschrikte apen
krijsend en rennend
over de takken –

een meisje dat wacht
schuchter, bruin, met zachte ogen –
om je mee te nemen
                       De trap op, meneer.



Het grote cijfer

Tussen regen
en lichten
zag ik het cijfer 5
in goud
op een rode
die reed
met bellengerinkel
en wielengedender
door de donkere stad.





 William Carlos Williams




Hé ik wou jij was de lucht

dat ik je ademen kon

en je zien kon ik het hoge licht

en door je gaan kon.


Waar zijn je armen en je handen

en die witte overschone landen

van je schouders en schijnende borst –

ik heb zo’n honger en dorst.





Herman Gorter





Ik hang mijn jas op aan de kapstok naast de deur

en blijf in mijn geluk verzonken staan.

Hier vallen van mij af getal en kleur,

waaronder ik bij vreemden moet bestaan.


Vermenigvuldigd tot oneindigheid

en teruggebracht tot ongebroken licht

ga ik naar binnen toe; je breidt de armen uit;

terwijl je kust liggen je ogen dicht.

Gerrit Achterberg






Huis, ik bewoon u nog.

Uw lampen schijnen in mijn ziel,

alsof ze met u samenviel,

en geen ruimte vermag

zijn duisternissen in te doen

tussen het licht van nu en toen. 

Uw dingen glanzen zwaar in mij

van eeuwigheid, er is voorbij

de dood geen onderscheid met dit,

behalve dat ik nog bezit

de tijd, waarin het nederligt

tot een gedicht.


Gerrit Achterberg




De ramen

In deze duistere kamers, waar ik

drukkende dagen doorbreng, loop ik aldoor rond

zoekend naar de ramen.- Wanneer er maar

één raam zal opengaan, zal dat een troost zijn.-

Maar de ramen zijn er niet, of ik kan ze

niet vinden. En beter misschien dat ik ze niet vind.

Misschien zal het licht een nieuwe kwelling zijn.

Wie weet wat voor ongekende dingen het zal tonen.

(1903) Kaváfis



Zij waren altijd samen




Zij waren altijd samen

als zij het verkeerd gedaan hadden
in de herfst

als zij in de lente lagen
als zij fietsten
want de zomer gaat voorbij
en de winter is niet eenzaam
als hij ziek was en in zijn hand
lag als een geschenk de ander

als zij ziek in bed lagen
en het bed de huifkar was
van hun vrees

als het bed de vallei was van hun
juichen en het lichaam rustte

als de dagen lang werden

zij waren altijd samen.




Hans Lodeizen




Het had geonweerd en de straat was nat,
het asfalt lag als water aan de oever
van het trottoir, waar plechtig trad
een duif en koerde als een kind, maar droever.

De hemel boven 't park werd licht,
de bomen stonden groen, afzonderlijk
en ieder leek een bos, zo bol zo wonderlijk
en in zichzelf gekeerd, prevelend opgericht.

Ik liep te kijken in de korte stille straat
en zag de duif, de kleur van onweer op zijn vleugels
en poten roze als de dageraad.

 M. Vasalis


Het vrije veld


Hier waar het niet kan komen
de woorden elkaar afstoten

Dit wat men noemt 'het vrije veld'
het kent horizon noch grenzen

Uit de hemel hangen draden, slordig afgehecht
bewegend in de wind (want altijd waait het daar)

Verder beweegt er niets Een paar losse stenen
slurpen zich vol licht (alle schaduwen verdwenen)

Toch moet het hier ergens zijn, beginnen
wat men later zijn herinneringen noemt

Maar nu nog een toestand waar geen mens
vat op heeft, waarvoor geen woorden zijn:

Een en al onaantastbare luister.








Hij is door slapen ingevuld,
zijn oog betrekt de wacht van kijken,
wat ons onthutst is zijn gemak
van paus die op zijn eieren zit.

Chr. J. van Geel



Stilte van de zee


In het water diepe stilte,

Zonder deining rust de zee,

En bekommerd ziet de schipper

Niets dan vlakte om zich heen.

Alles blak aan alle zijden!

Ongehoord en doods, verstild!

In de kolossale wijdte

Wordt geen golfje opgetild.


J.W. von Goethe




De zee


Wat een machtig en woelerig deinen
van baar op baar,
bruisend opstaand en bruisend verdwijnend
over elkaar.

De stemklank der mensen die zingen
maakt mij zo wrang;
van verouderde krachtloze dingen
spreekt mij hun zang.

Doe uw geesten mij bouwen een woning
diep in uw schoot,
waar ik zingen zal als barenkoning
tot mijne dood.

Want geen keel die aan wal uwe zangen
ooit navertelt,
en geen mensenbrein ooit zal vervangen
uw effen geweld.



         Willem Elsschot


Het spiegelend evenbeeld



Wat is leven? Ogen die elkaar niet zien,
hout op hout de woede van het lichaam,
draaiend in het circusspel van heden.

Het is een straatnaam aan een huis,
de ogen rode tekens aan een voorhoofd,
terend op de gedachte aan gisteren:

'Ik loop in zoveel duisternis
dat ik blind ben van vragen.
's Nachts de koele mist van de liefde
bij dag de godsdienst van het ademhalen'.

Terend op een wanhoop die morgen is:
alleen met anderen die alleen zijn,
samen met de eigen stem, die niet klinkt
in een wankel en vermoeid bestaan
waar geen geluid meer doordringt.

En ik die dit leven niet ken
ik, een toerist in eigen land,
vreemde voeding in mijn cellen,
vreemde rook in mijn mond.

Ik loop langs alle wegen die mij dragen
en vraag, maar kan niet meer vragen,
Geef mij het einde, zodat ik mijzelf herken.



Simon Vinkenoog








Ineens was ik het vermogen
om warmte vast te houden
verloren. Nu de kinderen
het huis uit zijn, snoof ik,
ja, ja. Ik kroop onder steeds
meer dekens. De kachel
loeide. De warmste van ons
tweeën kon mij niet meer
verhitten. Ik rilde en
huiverde alsof ik oog
in oog stond met de dood.

Wat ook zo was. De dood
en ik stonden op een dijk.
Tussen ons was niets dan
een aanzienlijke afstand.

Anna Enquist (1945)


Allemaal steden

de stad weifelt over de huizen
de morgen vaart over de daken
de stad binnen
de zon staat op tussen de huizen
onder carillonmuziek
de mensen wandelen in het donker
als het elf uur is

de zon spoelt aan op de daken

aan het strand van de verten
ligt de stille zee der lucht
waarin het schip van een kerktoren

in de buik van de stad
drinken wij koffie

en de stad zeilt verder.  

Hans Lodeizen




Het raam is zwart


Het raam is zwart.
De nacht donker.

In de kelder is licht.
In de kelder waar de flessen liggen.

In de koelkast is licht.
wanneer hij hem opentrekt

en de fles rood.
De televisie grijs, uitgekeken.

In de kamer hangen portretten
van kinderen

die niet willen zitten in de stoelen
van ouders

die niet willen kijken
naar elkaar.

De kamer is donker.
De nacht is blind.

Hij neemt de trap naar boven.


Gerry van der Linden



Toch wordt het lente

En tóch geloven dat het lente wordt,
al valt de koude regen neer in stromen
op kale, zwarte takken van de bomen;
al zijn de dagen lichteloos en kort.

En tóch geloven dat de zon het wint,
al houdt ze zich soms dagenlang verborgen;
zoals een mens,in ’t donker van de zorgen,
soms plotseling een zonnig plekje vindt.

En tóch geloven dat ’t gezaaide graan
ontkiemen zal in koude, zwarte aarde;
zoals God in Zijn Zoon Zich openbaarde:
Die leeft, maar uit de dood is op gestaan.


Nel Benschop







De boom


Laat mij de boom in jouw park mogen zijn

wees jij het grasperk in mijn plantsoen

overschaduwen zal ik je tegen de middag

beschermen tegen de beulende zomer

maar wees jij zacht groen aan mijn avondvoet

wees jij de spons voor mijn wortels bij droogte.


Ach de eekhoorn verlangen klimt recht omhoog

telkens weer recht en snel mijn rug langs naar boven

dan siddert mijn kruin, ik ben maar een boom

die verlangt naar een zacht en blijvend gazon

dus wees mijn pelouse de herfst komt al aan

alles zal ik verliezen om jou te bedekken

jij zult grijs bevriezen mij blijven omstrekken

en altijd door zal ik voor je staan.




Het vogelwoord


rondom de toren

vliegen de weerloze woorden.

hoog aan de bomen van wind

zijn hun vlerken opgehangen.

kijkmoe van hun koppen

lichtschuw gevangen.

van richting gewijzigd

veranderd van koers

is hun vlucht.

duizelig rond in de rondte

in dwang van een doel

vliegen zij voort.

laat het vrij zijn wat verder wil vliegen,

een wiel in de ruimte

een klapwiekend hart

een overtrekkende vogel.


Catharina van der Linden




Het diepste houd ik van hem over,
wat ik zeg verzwijgt zijn taal.
Hij draagt zijn hart in mij
het haast mij dagelijks voort.

Wij praten en hij knikt bij nee,
hevig verkeerd. Drank zuipt hem op.
Om oude grappen lacht hij nog
de lach die ik verstop.

Later staat hij scheef
voor zijn huis en wuift altijd.
Ik rijd mij gehaast van hem weg,
hij slaapt al in mijn hoofd.

Bernard Dewulf




Alle seizoenen waren harde winters.
Zou ze zich verborgen hebben in dit bontjasje
dat hij ooit met liefde gewatteerd
om haar smalle schouders had gelegd?

Zou zij zo de kou hebben kunnen weren
van al die landverhuizingen en andere doden,
van de angst en de grimmige wortels
zodat ze zacht zou vallen als ze zou vallen?

Zou ze op een dag
in dit jasje
de oneindige koude
zijn ingedoken?

Je bewaart het, bladert het door: de mouwen,
het haast onvindbare sluitinkje, de kraag;
het ding slijt, rafelt, vervaalt als een veelgelezen boek.

Je schudt met de mot de tijd eruit
en vult het op met je eigen lijf
al durf je zo de straat niet op.

Niemand weet dat het jasje
van geverfd konijn is
en niet van nerts.

Jana Beranová



Beslist, er begint
iets in mijn hoofd
dat mij als kind
allang was beloofd,

want als blozend ei,
vers bevrucht,
bereikte mij
al een gerucht

maar nog aarzelt het zich,
maar nog is het te vroeg,
ik versta het, ik lig
nog niet stil genoeg    

Leo Vroman




Met ogen als meetlatten
van precies zijn eigen lengte
keek hij mij pasklaar
in de etalage van zijn avond.

Met oren die mij vertaalden
in zijn soortelijk gewicht
luisterde hij mij
tot zijn woorden en namen

luisterde aureolen om zich heen
cirkels met de middenlijn
van altijd zijn schedel.

 Ankie Peypers



Geef mij de ballade uit de Hades
of een opgewekte blues, ik swing op elke
hiphopversie van Vivaldi, mijn smaak

kent geen limiet, dus leve het licht ontvlambaar
geuzenlied, de wals voor weduwen en wezen,
de bloedeloze stierenvechtersrapsodie.

En vanzelfsprekend zweer ik bij de alchemie
van een schlager voor de goede zeden
of een nocturne voor de ochtendmens.

Maar wat bovenal moet worden aangeprezen
is een marsmuziek, jawel een marsmuziek,
die de mensheid van marcheren zal genezen.


Arthur Lava


Een heldere dag


Is het nodig die hond te herkennen
of te denken dat je die hond herkent?

Ik dacht een stem te herkennen
die lachte maar ook zweeg.

Het was toen jij stopte en zei:
er zijn er die een hond tegen de storm in gooien
en tellen tot hij landt of terugkomt.

Ik zag een jongen, dacht

als hij landt is het
om zijn vader en moeder te bewijzen
om iets te maken
en snel te zijn.

Hoe vreemd te kunnen geloven
dat de wereld is zoals hier afgebeeld.

Een hond aan het strand, tussen wandelaars.
Velen nog kinderen, nog niet weggevoerd
nergens naar verwijzend.

Ik wilde kalmte zien en rust
zoals die zich in de golven ophouden.
Ik ben toegekomen aan de hond
noch aan de worp.




Jan Baeke






ik verander de wereld
ik verander de wereld in een kikker
o kon dat maar, springen naar de sterren
onze eieren door heel het al verspreid
al mijden wij de vliegen al van verre
geef ons ruimte
geef ons tijd

geef ons tijd
geef ons ruimte
ik verzuim te
vermelden dat ik niet toveren moet
en goochel een spoor van woorden
dat is mijn sprong naar de sterren
dat is mijn kikkerbloed.

Arjan Witte


De wijze die zei dat van
alle schilderijen ooit gemaakt
maar een klein deel bleef bewaard
dat het werkelijk genie schuilgaat
in wat voorgoed is zoekgeraakt.

Zo met alles.
De doden, de gebeurtenissen
die niemand onthield of net niet
aan de oppervlakte kwamen,
zij vormen ons schaduwtheater.

J. Bernlef



De smalle straat

De smalle straat
de meidoorn heg
het werkhuis met
machines, wipzaag, schavelingen
de varkensstal
de boomgaard met
de pruimelaren overheerlijk

ijzige winters en
azuren zomers

waarin oorlogen soms kwamen
tot ze ook weer gingen

auto's voor het eerst verschenen
als in dromen reden
zich vermenigvuldigden
en weer verdwenen

liefde zwol
als knoppen
en vrucht droeg
en vervroor

en kranten van dit alles
niets versloegen.


         Erik Spinoy






Er staat in mijn hart een boompje gegroeid,
De wortels zijn bloedig rood,
Maar de bloesems zijn, als het boompje bloeit,
Sneeuwwit langs de tengere loot.

's Nachts droom ik van vogels en laaiend vuur
En hoor verward gekras,
Maar een lied rijst in het morgenuur
Als een feniks uit as.

En van de liefde verbleekt het rood
Tot de smetteloosheid van het kind —
Er is een zuiverheid van de dood
Die reeds in het leven begint.


Martinus Nijhoff




 Staren door het raam


Er is een leven in wat bewegen,

de takken beven een beetje tegen

elkaar. Een even beginnen schudt

elke boom: een bezinnen dit,


een schemeren gevend van eerste denken,

met lome vingers gaan zij wenken

wenken, wenken, brengen uit

een vrezend menen nauw geuit.


En lichte dingen, herinneringen

lispelen zij, vertrouwelingen,

zouden wel willen, willen – dan dood

staan zij in de lucht, de bomen bloot.


De lucht, die leeg is en zonder ziel,

waar uitgetuimeld de wind uitviel.


J. H. Leopold






Landslakken worden nooit moe
van de langzaamheid en nooit moe alles
uit te leggen aan de machtige vooruitgang,
de snelle wolken, de grote stappen voorwaarts.
Zij vinden daarnaast nog tijd om niets omstotend
iedereen van harte te groeten.
en zij kosten haast niets.

Zij kunnen zich niet vergissen, houden van
liggende dingen, blaadjes, hout van onbekende
oorsprong en groeten u voortdurend als altijd
u duizendmaal toegenegen.




           Frank Koenegracht






De poppenkast staat midden op de straat.
Vanuit de verte hoor je haar al kijven:
Katrijn, van alle vreselijke wijven
het vreselijkste wijf dat er bestaat.

Maar voor Jan Klaassen zelf staan wij paraat.
Wij zullen trouw zijn kameraden blijven
totdat hij straks in levendigen lijve
de dooie dood van Pierlala verslaat.

's Nachts is het dorp een poppenkast zo groot
dat alle poppen grote mensen lijken.
Men ziet mijzelf daar als Jan Klaassen prijken.
Maar nauwelijks heb ik de dood morsdood
zijn zelfgegraven graf in laten dalen
of kijk daar staat Katrijn, ze komt me halen.  


Kees Stip



winter, jij bent een slechtaard
in de huizen verstop je je
als een kind zie ik je alle scholen
binnen hollen met je lichaam
in een tas o winter jij bent
een slechte meester

een klein beetje vuurwerk daarmee
ben ik tevreden o winter geef mij
wat vrolijkheid knip een stuk
van deze middag af gooi een sprookje
in het water van de nacht
o slechte meester

dag slechte winter, scharenslijper,
met geschramde knieën hol je
over de speelplaats als knikkers
uit de wolken van een hemel naar het blauwe
hemd waar het witte krijtje rijdt van
een slechte meester.


Hans Lodeizen



Aan een boom in het Vondelpark


Er is een boom geveld met lange groene lokken.
Hij zuchtte ruisend als een kind
terwijl hij viel, nog vol van zomerwind.
Ik heb de kar gezien, die hem heeft weggetrokken.

O, als een jonge man, als Hector aan de zegewagen,
met slepend haar en met de geur van jeugd
stromende uit zijn schone wonden,
het jonge hoofd nog ongeschonden,
De trotse romp nog onverslagen.




            M. Vasalis



We wilden licht meer licht
we kapten de boom die in zijn eigen reiken
ons verlangen in de weg stond
de boom kreunde kermde kraakte
zijn laatste vezel scheurde
en met een razend suizen van zijn blaadjes
sleurde hij zijn leven neer
de wind die hem bespeelde
week geschrokken uit

eindelijk hadden we licht in de kamer
in dat licht keken we elkaar aan
en zagen klaar
ons onherstelbare gezicht

 Remco Campert





De avond heeft niets lieflijks in dit land;
het licht vergloeit als in ontstoken ogen,
de lucht weegt grauw en bitter als nat zand
op bomen, in de Noordenwind gebogen.

’t Cholerisch bruisen in de naakte kruinen
vervult nachtlang, naargeestig en alom
de schemering en in verkleurde tuinen
waart regen, ijzig, als een ziekte om.

En ik, geslachtenlang hiermee verbonden,
toch tot geen vereenzelviging in staat,
ga langzaam aan die somberheid te gronde
en aan een pijn, waarvoor geen naam bestaat.

Ab Visser (1913-1982)



In de nacht


Zonder mij uit tot dit
uitzonderlijk wonderlijk wit
van oogappels en van huid
zonder mij zonder mij uit.

Zonder mij uit tot dit
onophoudelijk vrouwelijk wit
van ogen en appels huid
zonder mij zonder mij uit.

Zonder mij zonder mij uit
zonder mij uit tot huid
zonder u uit tot huid
zonder mij zonder mij uit.




Hans Andreus














ik geloof in een rivier
die stroomt van zee naar de bergen
ik vraag van poëzie niet meer
dan die rivier in kaart te brengen

ik wil geen water uit de rotsen slaan
maar ik wil water naar de rotsen dragen
droge zwarte rots
wordt blauwe waterrots

maar de kranten willen het anders
maar de kranten willen het anders
willen droog en zwart van koppen staan
werpen dammen op en dwingen



 Remco Campert



Haiku = Gedicht van drie rijmloze regels
in respectievelijk vijf, zeven
en vijf lettergrepen waarin
een intensieve natuurervaring
wordt uitgedrukt.


Federico García Lorca

Federico García Lorca
Fuente Vaqueros, 5 juni 1898 – Víznar, 19 augustus 1936.

Pablo Neruda

Pablo Neruda
Parral, 12 juli 1904 – Santiago, 23 september 1973.

Morning (Love Sonnet XXVII) by Pablo Neruda
Naked you are simple as one of your hands;
Smooth, earthy, small, transparent, round.
You've moon-lines, apple pathways
Naked you are slender as a naked grain of wheat.
Naked you are blue as a night in Cuba;
You've vines and stars in your hair.
Naked you are spacious and yellow
As summer in a golden church.
Naked you are tiny as one of your nails;
Curved, subtle, rosy, till the day is born
And you withdraw to the underground world.
As if down a long tunnel of clothing and of chores;
Your clear light dims, gets dressed, drops its leaves,
And becomes a naked hand again.

Neruda Poems



Dante Alighieri

Dante Alighieri
Florence, tussen 14 mei en 13 juni 1265
– Ravenna, 13/14 september 1321.
Het genie van Dante is onomstreden. Aan het begin van de veertiende eeuw schreef hij in zijn nog prille taal meteen een monumentaal meesterwerk, De goddelijke komedie. Hij beschrijft zijn visionaire reis, in de paastijd van het jaar 1300, door alle regionen van Hel, Louterinsberg en Paradijs. Het is een tocht vol ontmoetingen met zielen uit het verleden. Zij vertellen over dat verleden, maar door hun vermogen in de toekomst te zien kunnen ze ook dramatisch ontvouwen wat Dante, zijn stad en land te wachten staat. De Komedie is historisch, retorisch en compositorisch van een ongekende rijkdom, maar zij is bovenal een gedicht, een werk waarin de gedachten gedragen worden door de muziek van maat en rijm, ritme, alliteratie en assonatie. Al deze elementen zijn op voortreffelijke wijze gehandhaafd in deze volledige, geheel berijmde vertaling van Ike Cialona en Peter Verstegen. 'Laat ik maar meteen zeggen dat Cialona en Verstegen iets verbluffends hebben gepresteerd
en de Komedie inderdaad tot een belevenis hebben gemaakt door hun poezie.'
De goddelijke komedie is niet alleen het belangrijkste werk uit de Italiaanse letterkunde, het is ook een van de hoogtepunten van de wereldliteratuur en wordt in één adem genoemd met de werken als de Odyssee, Faust, Don Quichot en Macbeth. Van het omvangrijke werk, dat uit ruim 14.000 verzen bestaat, is Dante zowel hoofdpersoon als verteller. Hij beschrijft een denkbeeldige reis door de drie rijken van het hiernamaals: hel, louteringsberg en paradijs. Deze reis voert hem van de diepste ellende van het kwaad naar de uiteindelijke aanschouwing Gods.



Carlos Drummond de Andrade

Carlos Drummond de Andrade
31 oktober 1902 Itabira – 17 augustus 1987, Rio de Janeiro.
Sob o chuvveiro amarSob o chuveiro amar, sabão e beijos,ou na banheia amar, de água vestidos,amor escorregante, foge, prende-se,torna a fugir, água, nos olhos, bocas,dança, navegação, mergulho, chuva,essa espuma nos ventres, a brancuratriangular do sexo-é água, esperma,é amor se esvaindo, ou nos tornamos fonte?Onder de douche beminnenOnder de douche beminnen, zeep en kussen,of in bad, beiden gekleed in water,glibberende liefde, glippend, grijpend,wijkend, water in de ogen, monden,dansen, varen, duiken, regenen,dat schuim op onze buiken, en de driehoekvan het schaamhaar wit - van water, sperma,liefdes loop, of zijn wij bron geworden?Al geruime tijd voor zijn dood deden er geruchten de ronde over erotisch werk dat Carlos Drummond de Andrade op hoge leeftijd zou hebben geschreven. Het bleek, na zijn dood, om een cyclus van veertig gedichten te gaan, vermoedelijk geschreven tussen zijn tachtigste en vijfentachtigste levensjaar. Dat ze pas postuum verschenen lag aan de dichter zelf, die ze niet wilde publiceren uit angst dat ze voor pornografie zouden worden aangezien.Misplaatste scrupule, moet men concluderen, wellicht ingegeven door zijn schroom van Mineiro, zoals de in Minas Gerais geboren dichter het zelf noemt. Met de vitaliteit en zinnelijkheid van een jonge man, met de melancholie van wie de dood nabij weet, bezingt Drummond hier de lichamelijke liefde in haar vele aspecten: normaal, anaal, fellatie, cunnilingus, stand 69, incest, de liefde in bad, in bed, in het gras, de liefde bedreven met Lolita's of met bejaarde hoeren met witte haren, niets versmaadt hij, en in al deze gedichten is hij op onthutsende wijze direct en duidelijk, nu eens humoristisch, dan weer plechtig, zonder dat dit alles afdoet aan de wezenlijke ernst en eenvoud die het waarmerk zijn van zijn poëzie.De weerklank van deze bundel werd nog sterk vergroot door Heddy Honigmanns documentaire 'O amor natural', die in een groot aantal bioscopen en op televisie te zien is geweest.
Deze bundel voegt iets opmerkelijks toe aan het alom gewaardeerde oeuvre van de Braziliaanse dichter (1902-1987). Deze posthuum uitgegeven bundel bevat namelijk een cyclus van veertig erotische gedichten die De Andrade op zeer hoge leeftijd schreef en uit angst voor misplaatste reacties niet wilde publiceren. De dichter bezingt hierin de lichamelijke liefde tussen man en vrouw in al haar aspecten en doet dat op zo'n onverhulde en lyrische wijze dat men deze bundel kan plaatsen in de oude Latijnse traditie van o.a. de Galicisch-Portugese liefdespoezie. De bundel bevat een nawoord van August Willemsen die hierin onder meer een verantwoording aflegt van zijn vertaling, die men een geslaagd waagstuk kan noemen. De bundel is tweetalig en op de omslag staan foto's van de oude dichter. De bundel kwam opnieuw in de belangstelling door de film 'O amor natural' van Heddy Honigmann, die inwoners van Rio de Janeiro op basis van deze gedichten interviewde over de liefde.
(Biblion recensie, Redactie)


Fernando Pessoa

Fernando António Nogueira Pessoa (Lissabon, 13 juni 1888 – Lissabon, 30 november 1935) is een van de belangrijkste dichters in de Portugese literatuur en wellicht een van de meest betekenisvolle dichters uit de twintigste eeuw.
Het universum van Fernando Pessoa wordt bevolkt door talloze personages, medeauteurs van zijn belevingswereld, die afwisselend de regie overnamen in zijn hoofd. Pessoa noemde ze heteroniemen. De drie belangrijkste dichterlijk aangelegde heteroniemen zijn Ricardo Reis, Alberto Caeiro en Álvaro de Campos. Het dichterlijke heteroniem Álvaro de Campos stond zijn maker Pessoa het meest na. Zonder iets af te willen doen aan de grote schoonheid en het literaire belang van Alberto Caeiro en Ricardo Reis kan niet ontkend worden dat Álvaro de Campos het meest levendige is van de grote drie dichterlijke heteroniemen van Fernando Pessoa. Campos is het sensationistische, op gevoelsmatige gewaarwordingen levende heteroniem, in deze eerste fase [1913-1922] een hartstochtelijk futuristisch dichter. De beoogde vervoering van Álvaro de Campos is de razernij, de woede, de misselijkheid, de weerzin van Pessoa. Campos probeert te zingen als Walt Whitman om niet te huilen als Pessoa. Fernando Pessoa (1888-1935) geldt als de belangrijkste Portugese schrijver van de twintigste eeuw. De Arbeiderspers heeft de exclusieve vertaalrechten verworven op heel zijn oeuvre. Als introductie op de Pessoa-bibliotheek schreef August Willemsen Het ik als vreemde. Met Gedichten 1913-1922 van Álvaro de Campos is de magistrale Pessoa-bibliotheek weer een parel rijker. De tekst is voorzien van commentaar en een verhelderend nawoord van vertaler August Willemsen. Over Oden van Ricardo Reis [Fernando Pessoa]: Meesterlijk eenvoudige poëzie van Pessoa's strengste heteroniem. ? Aleid Truijens in de Volkskrant Over De hoeder van kudden van Alberto Caeiro [Fernando Pessoa]: Wat een prachtige gedichten. En weer een vertaling die helder, ritmisch en bewonderenswaardig gewoontjes is. ? Aleid Truijens in de Volkskrant [op achterplat afdrukken gedicht 38, dat als volgt luidt:] 38 Iedereen is interessant wanneer je iedereen maar weet te zien. Wat een meesterwerk voor een
eventuele schilder in elk gezicht dat maar bestaat!
Wat een uitdrukkingen in allemaal, in alles!
Wat een wonderbaarlijke profielen alle profielen!
En face gezien, wat een gezicht ieder gezicht!
De menselijke gebaren van eenieder, hoe menselijk die gebaren!


Jorge Luis Borges

Jorge Luis Borges
Buenos Aires, 24 augustus 1899
– Genève, 14 juni 1986
Het geheimschrift en andere gedichten
De Argentijn Jorge Luis Borges (1899-1986) is een bijzonder fenomeen in de jonge geschiedenis va. de Latijns-Amerikaanse literatuur. Dat geldt niet in het minst voor zijn gedichten: in een tijd waarin men in het Spaanse voornamelijk de barokke overdrijving zocht, de hartstochtelijke kant van de mens, en zeker niet de meer 'redelijke', pleitte Borges voor een poëzie zonder metaforen; in zijn ogen vormden woorden op zichzelf al een beeld. Voorts verwierp hij zowel straattaal als academisch jargon. Borges zocht naar een best gebruik van de gewoonste woorden en gaf de voorkeur aan het anekdotische boven het expressieve. Het vernieuwende, zo betoogde Borges, vraagt om een klassieke verwoording, want op een experimentele manier zou de lezer kans lopen het vehikel te verwarren met de revolutionaire inhoud.Deze verzameling is beperkt tot een antologie, die representatief is en gelijkmatig verdeeld over alle perioden. De vertaler heeft zich als lezer van Borges door zijn eigen keuze laten leiden, en zich zo dicht mogelijk bij het Spaans gehouden. De betekenis prevaleert, maar zonder de metriek geweld aan te doen. Wat rijm betreft, overweegt de assonantie.

Argentijns dichter


Guillermo Carnero

Guillermo Carnero

Deze dame geeft
haar kus ironische implicaties.


Francesco Petrarca

Francesco Petrarca

U die in rijm de weerklank hoort herleven
van al mijn zuchten, enig voer van ’t hart,
toen ik, in jonge doolwegen verward,
deels anders was dan die ik ben gebleven,
Om zich met schoon gebaar op mij te wreken
Het was de dag waarop de zon haar stralen
Hij die oneindige voorzienigheid
Mijn dol verlangen is op hol geslagen
Vraatzucht en slaap en 't luie bed van veren
Als ooit mijn leed en mijn verdriet gedogen
De grijsaard gaat zijn weg door dag en nacht
Een storm van zuchten houdt mijn hart bevangen
Als ik mijn blik gericht heb naar de zijde
Ik schaam mij vaak als ik wéér moest versagen
Reeds deed de liefdesster haar pracht herleven
Alleen en peinzend ga ik door de dreven
Als ik gedacht had dat de dood mijn hart
Ik vrees de aanval van die schone ogen
Als vuur nooit vuur tot stilstand heeft gebracht
Nooit kon Diana zó de man behagen
Daar op haar voorhoofd Liefdes vendel stond
Gezegend zij de dag, de mand, het haar
Heer van 't heelal, na de verloren dagen
Ik was op Amors aanval niet bedacht
Ik ben zo moe onder de zware vracht
De schone vrouw die jij zozeer beminde
Weent, vrouwen, weent, en laat ook Liefde wenen
Vaak zie de Liefde mij: 'Wil toch bewaren
O, als ik ooit zo goed in verzen dwing

Italiaans dichter

Abonneer je nu voor nieuwe artikelen in deze categorie!
Domeinregistratie en hosting via